AACHEN: DOMSCHATZKAMMER

Bezoek aan de Domschatzkammer van Aachen

Ein Besuch mit flämischen Schülern
Besuch vorbereitet von Kris und Kris Gonnissen-Van Rhode

Laatste wijziging: mei 1999

De Domschatzkammer bevindt zich in de Klostergasse.
De toegang kost 3 DEM (leerlingen), voor een boekje (met uitleg) betaal je nog 2 DEM extra.

Omdat niet alle leerlingen (voor wie deze brochure gemaakt is) Duits leren, werd dit deeltje in het Nederlands opgesteld.
In het museum mag niet door een leerkracht "gegidst" worden.

De Domschatzkammer herbergt een kerkschat die als de belangrijkste aan deze kant van de Alpen beschouwd wordt. Ze is dus zeker een kijkje waard. Sinds 1996 is dit museum - na een grondige vernieuwing - weer toegankelijk voor het publiek.

Lees tijdens dit bezoek de volgende tekst, en beantwoord de vragen.

Let niet alleen op je tekst, maar kijk ook naar het tentoongestelde! (Niet alles werd vernoemd in deze tekst!)

Volg de weg zoals aangeduid op de plattegrond. (opm.: de plattegrond is niet op schaal)

Je gaat de eigenlijke Domschatzkammer (na de tweede kassa) binnen en komt terecht in een gang. Onmiddellijk links is de toegang naar de eerste ruimte (op het plannetje aangeduid met 1).




In deze ruimte staat alleen maar een grote stenen kist. Dit is een sarcofaag (doodskist) die door Karel de Grote uit Italië is meegebracht. De sarcofaag dateert van rond 200. Op de sarcofaag is - in reliëf - de roof van Proserpina door Pluto (god van de onderwereld) afgebeeld. Karels (dode) lichaam werd hierin tot het begin van de 13e eeuw bewaard.

• Geef de naam van deze sarcofaag:
• Uit welk materiaal is de sarcofaag gemaakt?

Opm.: bij het laatste bezoek in mei 1999 was de sarcofaag niet tentoongesteld.

Je gaat verder en komt terecht in een ruimte die echt een verheerlijking van Karel de Grote lijkt te zijn. Als je nog niet wist hoe belangrijk Karel de Grote voor Aachen was, weet je het nu wel!

Opvallendst zijn hier de twee zgn. sprekende reliquiaria. In het ene wordt een stukje arm van Karel de Grote bewaard (kijk maar), in het andere een stukje schedel. De kroon op dit laatste stuk is echt, hij werd ooit door een echte koning gedragen.

• Wat wordt er voorgesteld door het reliquiarium met het stukje arm?  Welke vorm heeft dus het voorwerp waarin de arm bewaard wordt?

• Wat wordt er voorgesteld door het reliquiarium met het stukje schedel?

• In deze ruimte zie je ook nog het "Elfenbeindiptychon". Beschrijf dit.

In deze ruimte zijn ook nog andere relikwieën bewaard. Kijk eens goed in de kapelachtige kunstwerken (met gotische kenmerken).

De derde ruimte is vrij klein, alle aandacht gaat hier naar een kruis. Zowel voor- als achterkant zijn het bekijken waard.

• Hoe werden de twee zijden van het kruis versierd?  Welke zijde is de "christelijkste" zijde?  Leg uit.

In de 4e ruimte krijgt de liturgie de aandacht.

• Waar bevinden de stukken die hier te zien zijn, zich in een kerk? (m.a.w. geef de algemene namen voor de (grote) stukken - min. 2)

In deze ruimte is ook een rechthoekige "Elfenbeintafel" te zien. Hierop worden 3 taferelen uit Christus' leven uitgebeeld.

• Hoe groot is dit "tablet"? (schat lengte en breedte in cm) .

In de 5e ruimte worden enkele monstransen getoond.

De laatste ruimte op de benedenverdieping toont 2 belangrijke boekdeksels.

• Uit welk materiaal zijn ze gemaakt (of waarmee afgewerkt)? (2 antwoorden)

Hier in het midden zie je ook de zgn. "Elfenbeinsitula". Het is een wijwatervat van rond 1000. Ondertussen weet je misschien al wat "Elfenbein" is.

• Vertaal: "Elfenbein":
• Waaraan kan je zien dat dit wijwatervat later "bijgewerkt" werd?

Als je deze ruimte verlaat, ben je weer in de gang. Links is de trap. Je gaat naar de eerste verdieping. In de ruimte voor jou staan verschillende Mariabeelden (4).

• Welke kleur (materiaal) heeft de "Madonna mit dem Stifter"?

De kleine man is de "Stifter", nl. degene die dit beeld betaald heeft. Hij is gekleed als een ridder uit de 14e eeuw.  Merk op dat de verhoudingen niet kloppen.

• Welk Mariabeeld vind jij het mooiste? Waarom?

Hier zijn ook nog een mooie kroon,  en andere sieraden te bekijken, je ziet hier ook nog een zware speld, waarmee een mantel werd dichtgehouden.

In de volgende ruimte zijn  verschillende religieuze relikwieën bewaard. De beroemdste zijn wel "Die drei Kleinen Aachener Heiligtümer".   (De relikwieën op de benedenverdieping verwezen naar Karel de Grote en niet naar Maria of Jezus.)

• Geef de inhoud van één van deze religieuze relikwieën.

In deze ruimte vind je aan de buitenmuur een kast met enkele sloten. Dit zijn enkele sloten van het zgn. "Mariaschrijn". Om de 7 jaren wordt dit schrijn (kist) geopend en wordt de inhoud aan de gelovigen getoond. Om zeker te zijn dat niemand tussenin een kijkje gaat nemen, wordt de sleutel weggegooid. Om de kist te kunnen openen, moet het slot dus doorgezaagd worden. Als de kist daarna weer dicht moet, moet er een nieuw slot op.

• Hoeveel sloten zijn er in deze glazen kast te zien?

Tegen de buitenmuur zie je ook nog drie iconen met een afbeelding van Maria.

• Wat is/zijn de hoofdkleur/en van de achtergrond van elk van deze iconen?

Je zult al wel gemerkt hebben, dat niet alleen Karel de Grote maar ook Maria in deze Schatzkammer een belangrijke plaats inneemt. Dit is ook niet verwonderlijk als je weet dat de kapel (de huidige Dom) die Karel de Grote liet bouwen toegewijd is aan Maria. Ook in de dom is het belang van Maria te merken.

Einde bezoek Domschatzkammer.

Laatste inhoudelijke wijziging aan deze site:  22 mei 1999